Po zakończeniu kozłowania lub złapaniu piłki w ruchu zawodnik może wykonać maksymalnie dwa kroki. Współczesne przepisy uwzględniają jednak tak zwany krok zerowy, czyli moment przejęcia kontroli nad piłką, który nie wlicza się do tego limitu.
Na czym polega zasada dwóch kroków?
Po zebraniu piłki zawodnik może wykorzystać dwa kolejne kontakty stóp z parkietem, aby zatrzymać się, podać lub oddać rzut. Wyraźny trzeci krok bez ponownego rozpoczęcia kozłowania oznacza błąd kroków i stratę piłki.
O liczbie kroków decyduje moment, w którym gracz uzyskuje pełną kontrolę nad piłką. Sam ruch ręki w jej kierunku nie zawsze oznacza jeszcze zebranie. Liczy się chwila, gdy zawodnik może ją przytrzymać, zmienić ręce, podać albo rzucić.
Czym jest krok zerowy?
Krok zerowy (gather step) to moment przejęcia kontroli nad piłką podczas ruchu. Kontakt stopy z podłożem przypadający na tę chwilę nie jest liczony jako pierwszy z dwóch dozwolonych kroków. Po nim zawodnik może wykonać jeszcze dwa kolejne kroki.
Sekwencja typowego dwutaktu wygląda więc następująco:
- Gather (krok zerowy) – zawodnik przejmuje kontrolę nad piłką w biegu.
- Krok pierwszy – pierwszy liczony kontakt stopy z parkietem po zebraniu piłki.
- Krok drugi – drugi liczony kontakt, po którym należy podać, rzucić albo zakończyć legalnie akcję.
Krok zerowy pozwala wykonywać płynne zagrania, takie jak Eurostep. Zawodnik może zebrać piłkę, wykonać pierwszy krok w jedną stronę, a drugi w przeciwną, pod warunkiem że nie pojawi się dodatkowy kontakt z parkietem.
Zatrzymanie i noga obrotu
Po zatrzymaniu z piłką zawodnik ustala nogę obrotu, czyli stopę pozostającą na parkiecie podczas obrotu ciała. Jej oderwanie przed rozpoczęciem podania, rzutu lub kozłowania może zakończyć się błędem kroków.
| Typ zatrzymania | Noga obrotu | Możliwości ruchu |
|---|---|---|
| Zatrzymanie na jedno tempo | Obie stopy dotykają parkietu jednocześnie, dlatego zawodnik może wybrać nogę obrotu. | Można obracać się wokół wybranej nogi, ale nie wolno jej oderwać i ponownie postawić bez podania lub rzutu. |
| Zatrzymanie na dwa tempa | Znaczenie ma kolejność lądowania. Noga postawiona jako pierwsza staje się nogą obrotu. | Druga noga może się poruszać, natomiast noga obrotu musi pozostać w kontakcie z podłożem. |
Najważniejszy wyjątek dotyczy startu do kozłowania. Piłka musi opuścić rękę i rozpocząć kozłowanie, zanim noga obrotu oderwie się od parkietu. Jeśli zawodnik najpierw podniesie stopę, a dopiero potem wypuści piłkę do kozła, sędzia może odgwizdać błąd kroków.
Przy podaniu lub rzucie noga obrotu może zostać oderwana, ale piłka musi opuścić ręce, zanim ta stopa ponownie dotknie parkietu.
FIBA a NBA – czy liczenie kroków jest takie samo?
FIBA wprowadziła do swoich przepisów pojęcie gather step w 2017 roku. Dzięki temu podstawowa logika liczenia kroków w przepisach FIBA i NBA jest podobna: zebranie piłki, a następnie maksymalnie dwa kroki.
Różnice częściej dotyczą praktyki sędziowania niż samego schematu. W NBA dynamiczne akcje, Eurostep i penetracje bywają oceniane bardziej liberalnie. W rozgrywkach FIBA, także w Polsce, sędziowie zwykle dokładniej kontrolują moment zebrania piłki i ustawienie nogi obrotu.
W niektórych sytuacjach znaczenie ma też zasada niezasłużonej korzyści. Drobny, trudny do zauważenia błąd bez wpływu na przebieg akcji może zostać inaczej oceniony niż wyraźny trzeci krok, który wydłuża dwutakt i daje zawodnikowi przewagę. Nie oznacza to jednak, że trzeci krok staje się dozwolony.
Jak ograniczyć błędy kroków?
Najczęstsze problemy wynikają nie z braku znajomości przepisu, lecz z niepewnego momentu zebrania piłki i złej pracy nóg. Podczas treningu warto zwrócić uwagę na następujące elementy:
- Ćwicz dwutakt z prawej i lewej strony kosza, wyraźnie rozpoznając gather, pierwszy krok i drugi krok.
- Trenuj zatrzymania na jedno i dwa tempa oraz świadome ustalanie nogi obrotu.
- Przy starcie do kozłowania pilnuj, aby piłka opuściła rękę przed oderwaniem nogi obrotu.
- Nagrywaj fragmenty treningu i oglądaj je w zwolnionym tempie, sprawdzając kolejność kontaktów stóp z parkietem.
Pomaga także ćwiczenie pod presją obrońcy. W meczu nie ma czasu na liczenie kroków w myślach, dlatego prawidłowa sekwencja powinna stać się automatyczna.
Najłatwiej wychwycić błąd kroków na nagraniu. Zatrzymanie obrazu w chwili zebrania piłki pokazuje, czy zawodnik wykorzystał krok zerowy, czy rozpoczął już pierwszy liczony krok.
W skrócie: po zebraniu piłki w ruchu dozwolone są dwa kroki, a wcześniejszy gather może być krokiem zerowym. O legalności całej akcji decydują także prawidłowa praca nogi obrotu i moment rozpoczęcia kozłowania.